Turkmen Sahra Rangelands | MYCO-LICH

Turkmen Sahra Rangelands

ShareThis
Terricolous lichens of Turkmen Sahra Rangelands, NE Iran
Mohammad Sohrabi & Jalil Kakeh
Iranian Research Organization for Science and Technology (IROST), Tehran, Iran
Soil Sciences Department, University College of Agriculture & Natural Resources, University of Tehran, Iran.
Last Update: 
Wed, 01/15/2014 - 09:04

پوسته­های زیستی خاک اجتماعی تنگاتنگ بین ذرات خاک و موجودات زنده­ای از قبیل سیانوباکتری، جلبک، قارچ، گلسنگ­ها و بریوفیت­ها در نسبت­های مختلف هستند که بر روی سطح خاک یا در داخل چند میلی­متر فوقانی خاک زندگی می­کنند که ذرات پراکنده خاک بواسطه حضور و فعالیت این موجودات زنده به همدیگر متصل می­شوند و در نتیجه پوشش پوسته­های زیستی به عنوان یک لایه منسجم سطح زمین را می­پوشانند (Belnap et al., 2001). 

موقعيت جفرافيايي منطقه:

مراتع تركمن صحرا در شمال استان گلستان و شهرستان آق­قلا واقع گردیده و بخشی از حوضه آبخیز اترک مرکزی محسوب می­شود. این محدوده در مقیاس منطقه­ای در جنوب شرقی دریای خزر و حاشیه جنوبی بیابان قره­قوم ترکمنستان واقع شده است و شامل بخشی از دشت وسیع ترکمن صحرا به نام دشت گنبد- داشلی برون می­باشد. مراتع تركمن صحرا دارای شیب عمومی ملایمی بوده و سطح آن بیشتر از جنس لس است که در اثر فرسایش حالت نسبتا یکنواختی پیدا کرده و اختلاف ارتفاع بین پستی و بلندی­ها زیاد نیست که حداقل و حداکثر ارتفاع منطقه از سطح دریای آزاد 15 و 50 متر می­باشد. مراتع قره قیر از مجموعه­ای از تپه­های لسی به مساحت تقریبی 8560 هکتار تشکیل شده است که در مجاورت و در قسمت جنوبی و غربی تالاب آلاگل و در 20 کیلومتری مرز ایران- ترکمنستان واقع شده اند و فاصله آن بترتیب تا شهرستان­های گرگان و آق­قلا 60 و 35 کیلومتر می­باشد.

اقليم منطقه:

بر اساس آمار 10 سال اخیر (90-1380) ایستگاه­های هواشناسی موجود در منطقه (ایستگاه­های کلیماتولوژی مزرعه نمونه ارتش و دشت گلستان) میزان متوسط بارش سالانه 273 میلی­متر می­باشد. بیشترین مقدار بارندگی در ماههای بهمن و اسفند و کمترین آن در تیر و مرداد است. میانگین دمای روزانه منطقه 1/13 درجه سانتیگراد و سردترین ماههای سال دی و بهمن و گرمترین آن تیر و مرداد می­باشد. 

 زمين شناسي منطقه:

مراتع تركمن صحرا در بخش جنوب شرقی دریای خزر واقع شده است. لس­های  اين منطقه از رسوبات بادی دوران چهارم زمین شناسی (کوارترنر) و آخرین پسروی یخچالی می­باشد که بر اثر طوفان­های شدید دوره­های گرم و خشک بین یخچالی از سمت بیابان قره­قوم ترکمنستان به طرف ارتفاعات البرز حمل و به­صورت صفحاتی ترسیب شده­اند. علت این امر را عقب نشینی یخچال­های طبیعی در البرز و ایجاد اختلاف فشار بین دو قطب می­دانند Kehl et al. (2005). از نظر ژئومرفولوژی، منطقه مورد مطالعه شامل واحد تپه ماهور است. تیپ نهشته های لسی منطقه شامل تپه های کشیده­ای است که عمدتا در دشت سر پوشیده خزری و بویژه در دشت سیلابی-دلتایی جدید اترک مشاهده شده و از آن با عنوان رخساره تپه­های طولی پراکنده یاد می­شود. این تپه­ها از نظر مرفولوژی کشیده هستند بطوریکه کشیدگی آنها در امتداد وزش باد غالب است ( Tavili 2005). 

کاربری عمده منطقه مرتع است و پوشش گیاهی منطقه مورد مطالعه نه تنها شامل گیاهان آوندی است بلکه گیاهان غیر­آوندی نیز وجود دارند که وجه تمایز این مراتع از مراتع دشتی اطراف که عمدتا بصورت شوره­زار هستند، وجود همین گیاهان غیر­آوندی در کنار گیاهان آوندی است (Tavili 2005: Kakeh 2013).  گلسنگها از عناصر اصلي مشاركت كننده در پوسته هاي زيستي اين منطقه هستند كه در اين مقاله اينترنتي فهرست تمامي گونه هاي شناخته شده از اين منطقه بصورت آنلاين ارائه مي شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

English version coming soon!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reference: 
  • Belnap, J., Kaltenecker, JH., Rosentreter, R., Williams, J., Leonard, S. & Eldridge, D. (2001) Biological Soil Crusts: Ecology and Management.Technical Reference, 1730-2, U.S. Dept. of the Interior, Bureau of Land Management, U.S. Geological Survey, Denver, Colorado. 110 pp.
  • kakeh, J. (2013) Studying the effects of biological soil crusts on some soil quality indices in rangelands of Qare Qir, Golestan province. University College of Agriculture & Natural Resources, University of Tehran, MS.C. Thesis  (In Persian). 
  • Kehl, M., Sarvati, R., Ahmadi, H., Frechen, M., Skowronek, A. (2005) Loess paleosol-sequences along a climatic gradient in Northern Iran. Eiszeitalter und Gegenwart, 55, 149-173.
  • McCune, B. & Rosentreter, R. (2007) Biotic Soil Crust Lichens of the Columbia Basin.Monographs in North American Lichenology. Volume 1. Northwest Lichenologists, Ltd., Corvallis. 105 pp.
  • Tavili, A. (2005) Study of some moss and lichen species effects on range soil and plants properties, case study: Qara Qir ranges, Golestan province, Iran. in: Natural Resources Faculty, University of Tehran, Ph.D Thesis  (In Persian).

 

Citation: 

Sohrabi, M. & Kakeh, J. (2014) Terricolous lichens of Turkmen Sahra Rangelands, NE Iran. http://www.myco-lich.ir/Retrieved date 04/07/2020.